«Βρισκόμαστε σε πόλεμο με έναν αόρατο εχθρό» ακούσαμε πολλές φορές από τα χείλη των περισσότερων ηγετών των χωρών που πήραν αυστηρά μέτρα εναντίον του COVID-19. Φαίνεται πως η φράση ήταν επικοινωνιακά εξαιρετικά επιτυχημένη αφού , όχι μόνο δεν την αντέκρουσε κανείς, αλλά υπήρξαν κάποιοι που ένοιωσαν κινητοποιημένοι , αναθυμούμενοι παππούδες στον Ελληνοιταλικό και θεωρώντας ότι ήρθε η ώρα η γενιά μας να ζήσει τον δικό της πόλεμο.
Αν μη τι άλλο , ένας πόλεμος , ορίζει μια γενιά, κι όσο καταστρέφει , άλλο τόσο δημιουργεί. «Πόλεμος πατήρ πάντων» παραδέχθηκε ο Ηράκλειτος.
Υπήρξε όμως κι ένας άλλος πόλεμος που άρχισε και τέλειωσε και δεν τον καταλάβαμε. Και τον χάσαμε. Και έχει έρθει η ώρα να περάσουμε στην δεύτερη φάση του πολέμου : την Αντίσταση.
Γι’ αυτή την αντίσταση να μιλήσουμε : την αντίσταση στην παρακμή.
Από την στιγμή που θα ανοίξουμε τα μάτια μας , θα την δούμε παντού . Είναι στους βρώμικους δρόμους της πόλης , στους μουτζουρωμένους τοίχους των νεοκλασσικών στο κέντρο της. Είναι στην διαρκή φτωχοποίηση της γλώσσας , είναι στην προσπάθεια αποκαθήλωσης των μεγάλων μορφών του πνεύματος του παρελθόντος. Είναι στην απουσία ηγετών στην πολιτική , στον κόσμο του πνεύματος, στον κόσμο των επιχειρήσεων. Είναι στον μηδενισμό που προτείνεται ως αντικαταστάτης της θρησκείας. Είναι στην προσκόλλησή μας σε παιδιάστικες συμπεριφορές και την άρνησή μας να ωριμάσουμε.
Είναι στο παρατημένο δημόσιο, είναι στο σχολείο που αδιαφορεί για την ανάπτυξη του νου και στόχο έχει το απολυτήριο. Είναι στον πολιτισμό που είναι μόνο προϊόν μαζικής και άμεσης κατανάλωσης αντί να είναι σκάλα προς τον ουρανό. Είναι εκεί που περιοδεία κάνουν γερασμένοι rockers γιατί κανένας δεν παράγει αυθεντική μουσική πια.
Είναι εκεί που η αξία του συνανθρώπου μετράται από την χρησιμότητά του. Είναι εκεί που θεοποιούμε το «τώρα» και αρνούμαστε να ασχοληθούμε με το μέλλον. Είναι εκεί που η παρακολούθηση εκπαιδευτικών video του youtube , αντικαθιστούν στα μυαλά κάποιων χρόνια φοίτησης σε πανεπιστήμια και βαφτίζουν ειδήμονες τους ημιμαθείς.
Είναι πίσω από κάθε κουβέντα που ξεκινά ή καταλήγει στην φράση « Ωχ αδελφέ»
Η σκλαβιά στην τυραννία της παρακμής είναι βαρειά και γεμάτη πόνο. Και πιστεύω πως η ευθύνη για την αποτίναξή της είναι βαθειά προσωπική. Και γι’ αυτό λυτρωτική. Γιατί αφορά τον κάθε ένα και ένας μόνο μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Σε πολύ λιγότερες γραμμές και περισσότερο αποτελεσματικά, αντιμετώπισε το θέμα ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος ερωτώμενος , πριν τρία χρόνια, σε συνέντευξη στην Καθημερινή:
Μη συμφιλιωθείς με την παρακμή. Θα κάνουμε αντίσταση στην παρακμή. Εγώ έζησα τα νεανικά μου χρόνια, άρχισα να πρωτονιώθω τον εαυτό μου στα γερμανικά χρόνια. Ξέρετε, είμαι μεγάλος πια, είμαι 88. Λοιπόν, δεν συμφιλιωθήκαμε με εκείνη την περίπτωση. Αντισταθήκαμε. Σήμερα, η παρακμή είναι διαφορετική. Θα αντισταθούμε σε αυτήν την παρακμή. Και πρέπει να σας πω ότι στους ανθρώπους που με επισκέπτονται –μπορεί να είναι από διάφορες κατηγορίες και από διάφορες ειδικότητες–, όταν τους εύχομαι, τους εύχομαι πάντα το εξής: «Κάνε αντίσταση ποιότητος στον τομέα που βρίσκεσαι». Είσαι γιατρός. Θα αντισταθείς, δεν θα πάρεις τα φακελάκια. Είσαι, πώς το λένε; Θρησκευτικός. Θα αντισταθείς. Δεν θα συμφιλιωθείς με την εξωτερική μόνο μορφή της θρησκευτικότητος. Θα ζήσεις το μυστήριο της πίστεως βαθιά. Αντιστάσου.
Στην δική μου αντίληψη , αυτό μπορεί να γίνει παραμένοντας πιστοί στις αξίες της δικαιοσύνης , της ανδρείας και της σωφροσύνης.
Θέλει πίστη στη δικαιοσύνη όταν επιβραβεύεται η αδικία τριγύρω. Θέλει πίστη στη δικαιοσύνη για να μην απελπίζεσαι όταν θριαμβεύουν οι χωλοί και παραγκωνίζονται οι άριστοι. Θέλει ανδρεία ώστε να μένεις αληθινός και να μην παρασύρεσαι από το πλήθος. Θέλει ανδρεία να υπερασπιστείς την ομορφιά και το φως απέναντι στην ασχήμια και το σκότος. Θέλει σωφροσύνη να βρεις ποιος είσαι και να γίνεις αυτό. Θέλει σωφροσύνη να αντισταθείς στο παράλογο.
Δεν είναι τυχαίο που οι τρεις παραπάνω έννοιες ορίζουν κατά τους Πυθαγόρειους την αρετή. Η αρετή ήταν πάντα το ζητούμενο και ήρθαν κι άλλοι πριν από εμάς , δικοί μας, συγγενείς μας, που πάλευαν για αυτήν. Σε εμάς έτυχε να παλεύουμε, μέσω αυτής, για την ζωή μας- για να μην μετατραπεί σε επιβίωση.
Είναι εύκολο; Φυσικά και όχι. Άλλωστε το ζητούμενο είναι να πάμε κόντρα στο ρεύμα και μάλιστα σε ρεύμα πολύ ισχυρό.
Ας παίρνουμε θάρρος, ωστόσο. Τέτοιοι περίοδοι παρακμής δεν διαρκούν πάρα πολύ γιατί το ανθρώπινο πνεύμα δεν τις ανέχεται. Ένα νέο σύστημα ιδεών , ένα καινούργιο κίνημα έρχεται κι ας μην μπορούμε να το δούμε ακόμα.
Απορίας Άξιον 