Το 52 π.Χ. ένας εξαιρετικά λαοφιλής Ρωμαίος πολιτικός δολοφονήθηκε από μία ομάδα παραστρατιωτικών, δούλων ενός φίλου του Κικέρωνα, σε μια ενέδρα που στήθηκε σε ένα προάστιο της Ρώμης, τις Βοΐλλες.
Με την είδηση του θανάτου του , ξέσπασαν ταραχές στην πόλη, καθώς οι πολυάριθμοι οπαδοί του συγκεντρώθηκαν έξω από το υπερπολυτελές σπίτι του στον Παλατίνο λόφο και αφού παρέλαβαν το πτώμα του , το περιέφεραν σε όλη την πόλη, κινούμενοι απειλητικά σε όποιον οπαδό αντίπαλης παράταξης συναντούσαν στον δρόμο.
Ο Πόπλιος Κλώδιος Πούλχερ, ήταν πατρίκιος από πολύ γνωστή οικογένεια της Ρώμης. Οι εχθροί του τον κατηγορούσαν ως αδίστακτο αριβίστα που δεν δίστασε να υιοθετηθεί από οικογένεια πληβείων ώστε να μπορέσει να βάλει υποψηφιότητα για δήμαρχος (ένα αξίωμα στο οποίο χρημάτιζαν αποκλειστικά πληβείοι). Ως δήμαρχος φρόντισε να εξοριστεί ο Κικέρων με τον οποίον τον χώριζαν παλιές δικαστικές διαμάχες αλλά εισήγαγε και φιλολαϊκά μέτρα όπως η δωρεάν διανομή σιτηρών μέσα στην πόλη. Από την άλλη , κυκλοφορούσε με την ιδιωτική του πολιτοφυλακή ως επίδειξη ισχύος. Ήταν, δηλαδή, αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε λαϊκιστής πολιτικός.
Αυτός ο Κλώδιος λοιπόν , με την δολοφονία του – όπως είχε κάνει και με την σταδιοδρομία του -αναστάτωσε για άλλη μια φορά την πόλη. Οι εξαγριωμένοι οπαδοί του , με την σωρό του στους ώμους και δάδες στα χέρια , έφτασαν μπροστά από το κτήριο της Συγκλήτου, διέρρηξαν τις κλειστές πόρτες του με αυτοσχέδιο πολιορκητικό κριό και εισέβαλλαν. Ο όχλος, αφού βρέθηκε μέσα στον ναό της Res Publica , παρέδωσε την σωρό σε νεκρική πυρά και, μαζί με αυτήν, το κτήριο της Συγκλήτου.
Γιατί θυμόμαστε αυτές τις ημέρες που σφραγίστηκαν από τα γεγονότα στο Καπιτώλιο των Ηνωμένων Πολιτειών , ένα γεγονός που έλαβε χώρα 2072 χρόνια πριν, στο κέντρο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας;
Κυρίως γιατί, εν πολλοίς, οι Η.Π.Α. είναι η νέα Ρώμη και αυτό το «φωνάζουν» με χίλιους τρόπους , από τον αετό που βρίσκεται στην μεγάλη σφραγίδα του κράτους , από το Καπιτώλιο που ονομάστηκε έτσι από τον Καπιτολίνο Λόφο στην Ρώμη, από το E Pluribus Unum (εκ των πολλών ένας) που βρίσκουμε επίσης στην μεγάλη σφραγίδα, ως και αυτήν ακόμα την απεικόνιση της Αποθέωσης του Washington που βρίσκεται στο Καπιτώλιο που παραπέμπει στην θέωση που γνώριζαν μετά τον θάνατό τους οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες.
Αλλά και για να θυμηθούμε ότι τα χρόνια που μας χωρίζουν από το 52 π.Χ. πρόσθεσαν πολλά στην τεχνολογία, στις δυνατότητες , στο προσδόκιμο ζωής του μέσου ανθρώπου αλλά ελάχιστα αλλοίωσαν τα βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης. Στην οποία ανθρώπινη φύση η επιθετικότητα είναι ενστικτώδης. Σύμφωνα με τον ζωολόγο Konrad Lorenz: οι άνθρωποι δεν ανέπτυξαν κάποιον μηχανισμό εμπόδισης της επιθετικότητας ώστε να διασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Γι’ αυτό ο άνθρωπος θεωρείται ένα πολύ επικίνδυνο είδος.
Τέλος γιατί ξαναδιαβάζοντας το παρελθόν μπορεί να καταφέρουμε να αιφνιδιαζόμαστε δυσκολότερα από το παρόν αφού, η ιστορία επαναλαμβάνεται (ως φάρσα ή ως τραγωδία, λίγο ενδιαφέρει).
Πίσω στο 52 π.Χ. ακούστηκαν άραγε κραυγές για «πληγές στο σώμα της δημοκρατίας» όπως διαβάζουμε και ακούμε εμείς σήμερα από τους κολοσσούς των ΜΜΕ; Πολύ πιθανό αντίστοιχες εκφράσεις να χρησιμοποίησαν διάφοροι ρήτορες μέσα και έξω από την Σύγκλητο για να προωθήσουν τα δικά τους συμφέροντα και την δική τους ανέλιξη. Ο Κικέρων, για παράδειγμα, που ανέλαβε ως συνήγορος υπεράσπισης τον κυρίως ύποπτο, Τίτο Άννιο Μίλωνα (αποτυγχάνοντας ωστόσο να καθαρίσει τις υποψίες για αυτόν) σίγουρα θα ανέφερε στον λόγο του, πως η πόλη είχε επιτέλους καθαρίσει από έναν τρελό που διάβρωνε το πολίτευμα. Και η αντίπαλη πλευρά τι υποστήριζε; Δυστυχώς, τα μόνα γραπτά που σώζονται για τα γεγονότα γύρω από τον φόνο του Κλώδιου, είναι τα γραπτά του Μάρκου Τύλλιου Κικέρωνα κι έτσι απηχούν την μία πλευρά μόνο.
Ωστόσο είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι και οι δύο πλευρές πίστευαν πραγματικά ότι οι οπαδοί του Κλώδιου απειλούσαν το ρεπουμπλικανικό πολίτευμα.
Τα τριξίματα στο οικοδόμημα είχαν ξεκινήσει τουλάχιστον δέκα χρόνια νωρίτερα με την Συνομωσία του Κατιλίνα (στην οποία είχε πρωταγωνιστήσει και πάλι ο Κικέρων). Ακόμα, οκτώ χρόνια νωρίτερα, τρεις εξαιρετικά ισχυροί άνδρες της Ρώμης , ο Μάρκος Λικίνος Κράσσος, ο Γναίος Πομπηίος Μάγνος και ο Γάιος Ιούλιος Καίσαρας, αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους ώστε να πετύχουν τους ατομικούς σκοπούς τους προσπερνώντας τα εμπόδια του πολιτεύματος, δηλαδή της Συγκλήτου. Μετά από αυτήν την σύμπραξη, γνωστή ως Τριανδρία, τα γεγονότα επιταχύνθηκαν και οδήγησαν σε μία σειρά βίαιων επεισοδίων και εμφυλίων κατά τη διάρκεια των οποίων βρήκε αποτρόπαιο θάνατο και ο ίδιος ο Κικέρων. Το γαϊτανάκι της βίας οδήγησε τελικά, στην επικράτηση του Ιούλιου Καίσαρα σε ένα πολίτευμα που από εκεί και πέρα θα ήταν μάλλον η ενός ανδρός αρχή παρά Res Publica παρ’ ότι σαν όνομα δεν άλλαξε ποτέ.
Αξίζει να σημειώσουμε εδώ, ότι για τον Ρωμαίο πολίτη , η δημοκρατία δεν ήταν το ύψιστο αγαθό. Η ελευθερία ήταν. Οι Ρωμαίοι πολεμούσαν και διχογνωμούσαν για την ελευθερία, όχι για την δημοκρατία.
Αυθόρμητα έρχεται η σκέψη «μα υπάρχει ελευθερία , χωρίς δημοκρατία;». Υπέροχη σκέψη είναι αυτή. Γιατί μετά από αυτήν ακολουθεί η αντίστροφη «υπάρχει δημοκρατία χωρίς ελευθερία;» . Και για κάποιο λόγο, μετά από αυτήν την ερώτηση, κουνάμε το κεφάλι με πικρία.
Απορίας Άξιον 