Πολύς θόρυβος έγινε την εβδομάδα που πέρασε για –ο,τι στριμώχτηκε κάτω από την ταμπέλα- «σεξ και βία στο Ελληνικό θέατρο», φυσικός θόρυβος και τεχνητός. Στον τεχνητό θόρυβο θα καταχωρήσω την συζήτηση που προκλήθηκε γύρω από την έκφραση «αρσενικό παλαιάς κοπής» που χρησιμοποίησε (εντελώς λάθος, προφανώς) ένας από τους φερόμενους ως δράστες πράξεων προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας.
Και επειδή ζούμε σε καιρούς πονηρούς, που ολισθαίνουν ανεμπόδιστα προς τον άκρατο βαρβαρισμό, ας πω και το αυτονόητο, ότι ένα θύμα βιασμού αξίζει την προστασία και την στήριξη των οικείων του, του περιβάλλοντός του και της κοινωνίας στην οποία ζει μέχρι να αποδοθεί η δικαιοσύνη ( η κανονική, όχι αυτή των τηλεπαράθυρων).
Ωστόσο, το δευτερεύον θέμα του τι σημαίνει άντρας παλαιάς κοπής και μήπως η έννοια αυτή (ίσως καλύτερα , το αρχέτυπο αυτό) θα πρέπει να δαιμονοποιηθεί, ώστε να παύσουν ανάλογα φαινόμενα στο μέλλον, απασχόλησε αρκετούς αυτόκλητους κίνσορες των σύγχρονων αξιών.
Θυμάμαι ένα άρθρο του κυρίου Βουλαρινού στην Athens Voice που με αφορμή τις γελοίες δηλώσεις που ανέφερα πιο πάνω, χτίζει το επιχείρημα πως ο άνδρας παλαιάς σχολής ήταν η επιτομή του σεξισμού, το αποτέλεσμα πατριαρχικής καταδυνάστευσης που σκοπό είχε τον υποβιβασμό των γυναικών σε ανθρώπους δευτέρας κατηγορίας και την προώθηση προτύπων ανισότητας μεταξύ των δύο φύλων. Γιατί τι άλλο δείχνει η κίνηση να ανοίγει ο άνδρας την πόρτα για να περάσει η γυναίκα παρά το ότι θεωρεί ότι είναι ανίκανη να το κάνει μόνη της. ( Το ότι είναι μια κίνηση που έκαναν από την αρχαιότητα οι υπήκοοι στους βασιλείς τους, δηλαδή σε κάποιον που θεωρούν ανώτερό τους, διαφεύγει στον γράφοντα). Υπήρξαν κι άλλες , περισσότερο ατυχείς προσπάθειες να καταβαραθρωθεί η έννοια αρσενικό παλαιάς κοπής από περισσότερο ή λιγότερο γνωστούς. Όπως εκείνη της επιμελήτριας ενός εκδοτικού οίκου που συνέδεσε κάθε αρνητική εμπειρία που είχε τη ζωή της με εκπρόσωπο του ανδρικού φύλου με το βλαβερό αυτό πρότυπο.
Υπερβολές; Αστειότητες; Φοβάμαι πως όχι. Πίσω από αυτές τις τοποθετήσεις – όσο χοντροκομμένες και αν είναι- κρύβεται το μακρύ χέρι του μετα-μοντερνισμού. Στον μετα-μοντερνισμό έχουν τις ρίζες τους οι πολιτικές ταυτότητας και η ενδυνάμωση των μειονοτήτων σε βάρος των πολλών που βλέπουμε σήμερα. Στην βάση της θεωρίας , οι ιεραρχίες των ανθρώπων και οι διαχωρισμοί που προκύπτουν από αυτές είναι αποτέλεσμα καταπίεσης ανθρώπων πάνω σε άλλους ανθρώπους. Ο όρος «γυναίκες» υπάρχει μόνο και μόνο γιατί οι άντρες αποκλείοντάς τες από την ομάδα τους , επωφελούνται. Στο επόμενο στάδιο, η θεωρία του μετα-μοντερνισμού λέει, ότι υπάρχουν «άνδρες και γυναίκες» μόνο και μόνο γιατί αυτή η κλειστή ομάδα επωφελείται αποκλείοντας την ομάδα της οποίας το φύλλο είναι άμορφο ή μη προσδιορισμένο ακόμα . Η επιστήμη υπάρχει για να επωφελούνται οι επιστήμονες κ.ο.κ.
Το ενδιαφέρον είναι ότι τέτοιες θεωρίες έχουν βήμα παρ’ ότι καταρρίπτονται από κάθε άλλο πεδίο επιστήμης. Για παράδειγμα οι ιεραρχίες υπάρχουν στον πλανήτη για εκατομμύρια χρόνια ακόμα και πριν την εμφάνιση του ανθρώπου. Οι περισσότεροι εκπρόσωποι του ζωικού βασιλείου οργανώνονται σε ιεραρχίες. Είναι δημιούργημα καταπίεσης η ιεραρχία; Φυσικά και όχι. Είναι δημιούργημα επιβίωσης, ιδιαίτερα σε ένα είδος σαν το δικό μας όπου η επιβίωση έρχεται από την συνεργασία και η συνεργασία φαίνεται ότι αποδίδει μέσω των ιεραρχιών.
Ναι , αλλά τι θα γίνει με τον παραδοσιακό ρόλο του αρσενικού; Δεν πρέπει να τον καταρρίψουμε γιατί σε αυτόν οφείλονται τα δεινά του σύγχρονου ανθρώπου; Μήπως θα πρέπει να καταπνίξουμε από την νηπιακή ηλικία ακόμα , την επιθετικότητα στα αγόρια ώστε να εξαφανίσουμε την βία από την ιστορία μια για πάντα; Μήπως αν δοκιμάσουμε να αποτρέψουμε τα αγόρια από τα παιχνίδια δράσης και βίας και προωθήσουμε παιχνίδια που παραδοσιακά παίζονταν μόνο από κορίτσια, δημιουργήσουμε επιτέλους τον ιδανικό κόσμο που ονειρευόμαστε;
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της παραπάνω θεωρίας είναι πως προκρίνει ότι η επιθετικότητα είναι κάτι που μαθαίνεται, ενώ είναι έμφυτη , γραμμένη στον σκληρό μας δίσκο εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Αυτό που μαθαίνεται είναι ο έλεγχός της και οι περισσότεροι γονείς το μαθαίνουν αυτό στα παιδιά τους – αλλιώς δεν θα είχε επιβιώσει κανείς μας, θα είχαμε φαγωθεί ως ενήλικες.
Ο Dr Jordan Peterson παρατηρεί πώς:
Όταν η αβρότητα και ο υποχωρητισμός, γίνουν οι μόνες κοινωνικά αποδεκτές αρετές, τότε η σκληρότητα και ο δεσποτισμός θα αρχίσουν να αποτελούν υποσυνείδητα σημεία έλξης. Αυτό εν μέρει σημαίνει ότι αν οι άνδρες στο μέλλον πιεστούν πολύ για να αναδείξουν μόνο θηλυκές αξίες, θα αποκτήσουν αυξημένο ενδιαφέρον για ακραίες και βίαιες ιδεολογίες. Η ταινία Fight Club, από τις πιο βίαια ακραίες και απολυταρχικές ταινίες του Hollywood είναι ένα παράδειγμα μιας τέτοιας μοιραίας έλξης. Η άνοδος του Donald Trump στην εξουσία είναι για τους κοινωνικούς επιστήμονες ένα άλλο παράδειγμα όπως και η άνοδος ακραίων ιδεολογιών στις Σκανδιναβικές χώρες. [i]
Ένας άνδρας που ελέγχει την επιθετικότητά του και γνωρίζει πώς να την χρησιμοποιεί για να προστατέψει την αγέλη και την οικογένειά του , ήταν δημοφιλής στους πολύ- πολύ αρχαίους μας προγόνους , γι’ αυτό και το πρότυπο αυτό έφτασε εξίσου δυνατό ως τις μέρες μας. Αυτός ο άνδρας , που στους αιώνες πήρε τα επίθετα «ιππότης» , «gentleman», «κύριος», «μάγκας» είναι αυτός που απαντά στην υποσυνείδητη ερώτηση των γυναικών «με ποιον θα κάνω υγιή και δυνατά παιδιά και ποιος θα φροντίσει εμένα και αυτά;»
Μα η σύγχρονη γυναίκα δεν χρειάζεται έναν άντρα για να την φροντίσει, δεν εξαρτάται από κανέναν άντρα, θα πείτε. Σωστά. Αλλά σίγουρα δεν θέλει και έναν άντρα εξαρτημένο από αυτήν : έναν άντρα που θα πνίγεται στο συναίσθημα του, δεν θα αντέχει την αντιπαράθεση, δεν θα μπορεί να υπερασπίσει ούτε τον εαυτό του , ούτε εκείνη αν παραστεί ανάγκη.
Είναι προς το συμφέρον της σύγχρονης γυναίκας και της κοινωνίας να υπάρχουν δυνατοί και ανεξάρτητοι άνδρες εκεί έξω- άνδρες παλαιάς κοπής. Είναι το είδος των ανδρών που στρέφεται εναντίον εκείνων που εκφοβίζουν, παρενοχλούν, ή εγκληματούν εις βάρος των γυναικών . Η θεωρία ότι πρέπει να καταπνίξουμε αυτό το είδος ανδρών εν τη γενέσει του είναι μισάνθρωπη, φέρουσα την αποτυχία, μνησίκακη και καταστροφική. Κανένας που να θέλει την πρόοδο του ανθρώπου δεν μπορεί να συνταχθεί με αυτήν την θεωρία. Και αν νομίζετε ότι οι σκληροί άνδρες είναι επικίνδυνοι, περιμένετε να δείτε τι είναι ικανοί να κάνουν οι αδύναμοι.
(Ο τίτλος του άρθρου είναι παραλλαγή του Αρσενικό και Παλιά Δαντέλα, μαύρη κωμωδία του 1944 στην οποία πρωταγωνιστεί…άλλο ένα αρσενικό παλαιάς κοπής (ήταν πολλά τότε) ο Cary Grant. Στην φωτογραφία του άρθρου , για τους νεότερους, είναι ο Robert Mitchum.)
[i] Jordan Peterson 12 Rules for Life
Απορίας Άξιον 