Το πατρώον πολίτευμα και τα βάσανα αυτού

Οι κάτοικοι της χώρας που γέννησε την Δημοκρατία ένοιωσαν το δίκαιο αίσθημα της αναστάτωσης να τους ταράσσει  το είναι, καθώς παρακολουθούσαν κάθε δευτερόλεπτο της εξόδιου ακολουθίας , του τρισάγιου, της ταφής στο Τατόι, του δείπνου που παρατέθηκε σε υψηλούς προσκεκλημένους και όλων εκείνων των αναμεταδόσεων , ρεπορτάζ και άρθρων που ακολούθησαν τον θάνατο του βασιλέως Κωνσταντίνου, τέως βασιλέως των Ελλήνων.

Ήταν το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί να χαιρετήσει την σωρό, ήταν όλοι εκείνοι οι γαλαζοαίματοι που ακολουθώντας αυστηρό πρωτόκολλο ανέβηκαν τα σκαλιά της Μητρόπολης για να παρευρεθούν στην ακολουθία, ήταν όλη αυτή η πιστή τήρηση κανόνων και τελετουργικών, ήταν όλα αυτά τα οποία δεν περίμεναν οι κάτοικοι της χώρας που γέννησε τη Δημοκρατία και δικαίως έφριξαν.

Το 404 π.Χ. οι κάτοικοι της Πόλης που γέννησε τη Δημοκρατία, μετά την ταπεινωτική τους ήττα από τους Σπαρτιάτες και τους συμμάχους αυτών,  αναγκάστηκαν να υπογράψουν συνθήκη ειρήνης  στους όρους της οποίας περιλαμβάνονταν μεν η εγκατάσταση Σπαρτιατικής φρουράς στην Αθήνα αλλά- και αυτό ήταν σημαντικό για τους Αθηναίους- διατήρηση του πατρώου πολιτεύματος.  Δυστυχώς αυτή  η μετα-πολεμική Αθηναϊκή Δημοκρατία έμελλε να είναι βραχύβια. Μετά από ενδο-δημοτικές διαμάχες μεταξύ δημοκρατικών και ολιγαρχικών, επενέβη ο νικητής του Πολέμου, Λύσανδρος και – υποστηρίζοντας τους Ολιγαρχικούς, πιέζει την Εκκλησία του Δήμου να ορίσει ένα σώμα 30 ανθρώπων – που θα έμεναν στην ιστορία με τον όρο «Τριάκοντα Τύραννοι» . Ο στόχος του σώματος αυτού ήταν η επιστροφή σε αυτό που αποκαλέστηκε «πάτριος πολιτεία», δηλαδή πολίτευμα των προγόνων, δηλαδή αυτό που επικρατούσε αιώνες πριν στην Αθήνα καθώς, άλλωστε, η δημοκρατία ήταν δημιούργημα των τελευταίων 200 ετών.

Τι δημιούργημα όμως! Αξίζει κανείς να διαβάσει τον Επιτάφιο του Περικλέους μόνο και μόνο για τον ύμνο στην αθηναϊκή δημοκρατία που αποτελεί τον πυρήνα του. Το δυστύχημα είναι ότι το πολίτευμα που θεμελιώθηκε με τους νόμους του Κλεισθένη και έλαμψε επί των ημερών του Περικλέους,  επέζησε για λίγο μετά τον θάνατο αυτού. «Αιτία τούτου ήταν ότι ο Περικλής, έχων μεγάλην επιρροήν,πηγάζουσα από την προς αυτόν κοινήν εκτίμησιν και την προσωπικήν του ικανότητα και πασιφανώς αναδειχθείς εις τον ύψιστον βαθμόν ανώτερος χρημάτων , συνεκράτει τον λαόν, μολονότι σεβόμενος τας ελευθερίας του και αυτός μάλλον ωδήγει αυτόν παρά ωδηγείτο από αυτόν»  όπως  μας λέει ο Θουκυδίδης. Με τον θάνατο του Περικλέους, οι δημαγωγοί ανεβαίνουν στο άρμα του δήμου αλλά , μη όντες ικανοί ηνίοχοι, το άρμα οδηγείται στην καταστροφή του.

Σε τέτοιες εποχές ταραχής μεγαλώνει ο Αριστοκλής , μετέπειτα γνωστός ως Πλάτων . Η παρακμή της Αθηναϊκής δημοκρατίας παγιώνει μέσα του την θεωρία του για το ιδανικό πολίτευμα, που δεν είναι η δημοκρατία,  αλλά η φωτισμένη μοναρχία. Για τον Πλάτωνα στην  δημοκρατία «δημιουργούνται τρεις τάξεις: οι κηφήνες (με κεντρί ή χωρίς), οι οποίοι είναι αυτοί που ασχολούνται κυρίως με την πολιτική, οι πλούσιοι, μέσω των οποίων κυρίως ζουν οι κηφήνες, και οι φτωχοί, που είναι η μεγαλύτερη πληθυσμιακά τάξη. Οι κηφήνες λαμβάνουν χρήματα από την περιουσία των πλουσίων και τα μοιράζουν στους φτωχούς. Οι πλούσιοι εισέρχονται στην πολιτική για να προστατέψουν τις περιουσίες τους. Λόγω αυτού κατηγορούνται από τους κηφήνες ως ολιγαρχικοί. Έτσι, οι φτωχοί με αρχηγό τον φαυλότερο κηφήνα με κεντρί εξεγείρονται και παίρνουν την εξουσία. Ξεκινάει λοιπόν το χειρότερο πολίτευμα και το πιο απομακρυσμένο από την άριστη μοναρχία: η Τυραννίδα»

Η αχίλλειος πτέρνα του δημοκρατικού πολιτεύματος είναι η απουσία εκπαίδευσης και κριτικής σκέψης από την μεγάλη μάζα του πληθυσμού. Η αδυναμία αυτή ήταν γνωστή ήδη από τα πρώτα χρόνια της δημοκρατίας και αυτός είναι ένας λόγος που οι μεγάλες τραγωδίες παίζονταν ελεύθερα για όλους τους πολίτες της Αθήνας. Οι τραγωδίες θεωρούνταν ότι εκπαίδευαν τον πολίτη πως να τιθασεύσει το θυμικόν , να δουλέψει με το επιθυμητικόν ώστε το λογιστικόν να τον ελευθερώσει από τα πάθη. Μόνο ένας τέτοιος πολίτης μπορεί να αποδώσει τα μέγιστα στην Δημοκρατία και μόνον τότε η Δημοκρατία αποδίδει τα μέγιστα.

Και εκεί είναι που πρέπει να αναζητήσουν όλοι οι κάτοικοι της χώρας που γέννησε τη Δημοκρατία, την αιτία της αναστάτωσής τους. Εκεί πρέπει να αναζητήσουν την απάντηση στο ερώτημα « πώς γίνεται μετά από τόσα χρόνια που η χώρα έχει κοινοβουλευτική δημοκρατία να αλληθωρίζουν μάτια νέων κάτω των 25 ετών, που παρευρέθηκαν στον χαιρετισμό της σωρού και στο Τατόι,  προς ένα στέμμα θεωρητικά ξεχασμένο». Είναι γιατί στερημένοι από αληθινή γνώση – αφού τα αποτελέσματα της ημέτερης παιδείας είναι να παράγουμε  γενεές και γενεές αμαθών , δοκησίσοφων ανώριμων νάρκισσων που δεν διαμορφώνουν άποψη παρά μόνο μέσα από hashtags- στερημένοι από το δικαίωμα να ονειρεύονται πως θα μεγαλώσουν σε έναν κόσμο καλύτερο από τον σημερινό, βλέποντας γύρω τους να ανταμείβονται οι ανάξιοι και όσοι κινούνται παραπλεύρως του νόμου, των κανόνων και των αξιών που διδάσκουν τα βιβλία, γίνονται όχλος αντί για πολίτες . Και ο όχλος δεν παράγει και δεν συντηρεί  δημοκρατία κατά πως την είχαν ονειρευτεί οι δημιουργοί της, αλλά μάλλον κάτι που ρέπει , αν δεν έχει ήδη φτάσει , στην τυραννίδα.