Αν σε αυτές τις εκλογές δεν με είχε εντυπωσιάσει ο αριθμός των κομμάτων που ζητούν την ψήφο του κόσμου, αν δεν με έκανε να απορήσω το πλήθος των μελών και των υποψηφίων που κατάφεραν να κατεβάσουν, σίγουρα με αφήνει έκθαμβη το θέαμα των δεκάδων ετερόκλητων ανθρώπων που φαίνονται να ακολουθούν τους υποψήφιους στις διάφορες – δήθεν τυχαίες και χαλαρές- δημόσιες εμφανίσεις τους.
Και αλήθεια αυτοί οι ακόλουθοι είναι από τα πιο σημαντικά περιουσιακά στοιχεία των υποψηφίων από τότε που εμφανίστηκε το δεύτερο αρχαιότερο επάγγελμα στον κόσμο, αυτό του πολιτικού.
Σε καθημερινή βάση, θα πρέπει να έχεις κοντά σου μια μεγάλη γκάμα ανθρώπων. Ο κόσμος θα σε κρίνει από το είδος του πλήθους που συγκεντρώνεις, τόσο ως προς την ποιότητα όσο και ως προς το μέγεθος. Οι τρεις κατηγορίες στις οποίες χωρίζονται οι οπαδοί σου είναι: αυτοί που σε χαιρετούν στο σπίτι, αυτοί που σε συνοδεύουν κάτω στην Αγορά και εκείνοι που σε συνοδεύουν όπου και αν πας.
Αυτά έγραφε στον αδελφό του Μάρκο Τύλλιο Κικέρωνα, ο Κόιντος ,στο Commentariolum Petitionis. Ο Κικέρωνας ήταν τότε 42 ετών και επιχειρούσε για πρώτη φορά να εκλεγεί Ύπατος έχοντας απέναντί του υποψηφίους όπως ο Κράσος και ο Κατιλίνας.
O Κόιντος γνωρίζει ότι αν και τα χαρίσματα και οι γνώσεις του Κικέρωνα είναι πολλά, εντούτοις, για να πετύχει στην πολιτική χρειάζονται και κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.
Η πολιτική είναι γεμάτη από απάτη, απιστία και προδοσία. (…) Ο καλός χαρακτήρας σου έκανε κάποιους στο παρελθόν να παριστάνουν τους φίλους σου, ενώ στην πραγματικότητα σε ζήλευαν. Γι’ αυτό, λοιπόν, θυμήσου τα σοφά λόγια του [κωμωδιογράφου] Επιχάρμου: «Μην εμπιστεύεσαι τους ανθρώπους με μεγάλη ευκολία»
του γράφει πιο κάτω , για να συνεχίσει με μια προτροπή που θυμίζει αυτά που θα πρέσβευε ένας άλλος Ιταλός, αιώνες αργότερα, ο Νικολό Μακιαβέλλι όταν έγραφε :Κράτα τους φίλους σου κοντά και τους εχθρούς σου πιο κοντά.
Από τη στιγμή που θα ξεκαθαρίσεις ποιοι είναι οι πραγματικοί σου φίλοι, αφιέρωσε λίγη σκέψη και για τους εχθρούς σου. Είναι τρεις οι κατηγορίες των ανθρώπων που θα σου αντιταχθούν: αυτοί τους οποίους έχεις ζημιώσει, αυτοί που σε αντιπαθούν χωρίς προφανή λόγο και εκείνοι που είναι στενοί φίλοι των αντιπάλων σου. Όσον αφορά αυτούς που έχεις ζημιώσει με το να υπερασπιστείς [στο δικαστήριο ως διάδικος] έναν φίλο σου εναντίον τους, να είσαι απέναντί τους ευγενής και απολογητικός, θυμίζοντάς τους ότι απλώς υπερασπιζόσουν κάποιον με τον οποίον διατηρούσες στενή σχέση και ότι θα έπραττες το ίδιο και γι’ αυτούς, αν ήταν φίλοι σου. Όσο για εκείνους που δεν σε συμπαθούν χωρίς να έχουν κάποιον λόγο, προσπάθησε να τους αλλάξεις γνώμη με το να είσαι προσηνής απέναντί τους ή κάνοντάς τους κάποια εκδούλευση ή δείχνοντας ενδιαφέρον γι’ αυτούς. Για τους τελευταίους, που είναι φίλοι των αντιπάλων σου, μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις ίδιες τεχνικές, δίνοντας αποδείξεις για την αγαθή προαίρεσή σου ακόμη και σε εκείνους που είναι εχθροί σου.
Και πώς πετυχαίνεις να κάνεις όλους αυτούς τους ακολούθους, τους φίλους και εχθρούς να θέλουν να είναι κοντά σου; Όπως θα έλεγε και ο Μαυρογιαλούρος : Θα, θα, θα…
Θυμήσου τον [πολιτικό] Κόττα, εκείνον τον μάστορα των προεκλογικών αγώνων, ο οποίος είπε ότι, εκτός αν τον εμπόδιζε κάποια ρητή υποχρέωση, θα υποσχόταν το οτιδήποτε στον οποιονδήποτε, αλλά τηρούσε μόνον εκείνες τις υποσχέσεις από τις οποίες είχε κάποιο όφελος. […] Το πιο σημαντικό μέρος του προεκλογικού αγώνα σου είναι να προσφέρεις ελπίδα στον λαό και να δημιουργείς ένα αίσθημα εύνοιας για το πρόσωπό σου. Από την άλλη πλευρά, δεν θα πρέπει να προβαίνεις σε δεσμευτικές υποσχέσεις είτε προς τη Σύγκλητο είτε προς τον λαό. Να παραμένεις σε αόριστες γενικότητες. Στη Σύγκλητο να υπόσχεσαι διατήρηση της παραδοσιακής ισχύος και των προνομίων της. Άφησε την επιχειρηματική κοινότητα και τους πλούσιους πολίτες να πιστεύουν ότι τάσσεσαι υπέρ της σταθερότητας και της ειρήνης. Δώσε διαβεβαίωση στον απλό λαό ότι στάθηκες πάντα στο πλευρό του, τόσο στις ομιλίες σου όσο και στην υπεράσπιση των συμφερόντων του στο δικαστήριο.
Και τέλος, μην ξεχνάμε πως ακόμα και όταν τα επιχειρήματα δεν πείσουν , μπορούμε να καταφύγουμε στο θέαμα, μπορούμε να δημιουργήσουμε πόλωση και να απευθυνθούμε στα ταπεινά ένστικτα των ψηφοφόρων
Τέλος, όσον αφορά τον λαό της Ρώμης, να του εξασφαλίσεις μια καλή παράσταση. Αξιοπρεπή, ναι, αλλά με χρώμα και θέαμα που αρέσει στα πλήθη. Δεν είναι, επίσης, περιττό να τους υπενθυμίσεις τι καθάρματα είναι οι αντίπαλοί σου, τους οποίους με κάθε ευκαιρία πρέπει να κηλιδώνεις με τα εγκλήματα, τα ερωτικά σκάνδαλα και τη διαφθορά που έχουν διαπράξει.
Ποτέ δεν πρέπει να λησμονούμε ότι αν επιλέξουμε να ασχοληθούμε με την πολιτική, θα πρέπει να τη δούμε ως αυτό που είναι : μία ζούγκλα.
Η πόλη μας είναι ένας βόθρος της ανθρώπινης φύσης, ένας τόπος απάτης, σκευωρίας και διαφθοράς κάθε είδους. Όπου και να γυρίσεις θα δεις την αλαζονεία, το πείσμα, τη μοχθηρία, τον εγωισμό και το μίσος. (…) Σε έναν τέτοιο χαοτικό κόσμο, εσύ θα πρέπει να παραμείνεις προσκολλημένος στον δρόμο που έχεις επιλέξει.
Τα παραπάνω μικρά αποσπάσματα από το εγχειρίδιο του Κόιντου , εκπλήσσουν με το πόσο ακριβή είναι ακόμα και σήμερα , δείχνοντας πως στους κανόνες του παιχνιδιού της εξουσίας, ελάχιστα έχουν αλλάξει. Τα λόγια του Κόιντου είναι σε ισχύ σήμερα , όπως ήταν και τότε αφού, κατά το μάλλον ή το ήττον, βοήθησαν τον Κικέρωνα να εκλεγεί Ύπατος εκείνη την χρονιά. Τα χρόνια που ακολούθησαν ωστόσο, η Res Publica παρήκμαζε ολοένα και περισσότερο για να οδηγήσει στα χρόνια του Imperium, κατά τα οποία τόσο ο Κικέρων όσο και ο αδελφός του έπεσαν σε δυσμένεια και δολοφονήθηκαν από τους αντιπάλους τους. Γιατί τελικά ο πιο ισχυρός εκ των νόμων της πολιτικής είναι το «φάτους πριν σε φάνε» της ζούγκλας.
Στην εικόνα : Cesare Maccari Ο Κικέρων αποκηρύσσει τον Κατιλίνα
Απορίας Άξιον 